Zomereczeem bij paarden: Wat en hoe zit dat nu?

/ / gezondheid

Zomereczeem is een uiterst vervelende aandoening die ook wel bekend staat als staart- en maneneczeem (SME) of Sweet-Itch. SME wordt veroorzaakt door een overgevoeligheid voor het speeksel van de Culicoïdes Robertii mug, ook wel de knut genoemd. SME is de meest voorkomende allergie bij het paard en kan voor ernstige problemen zorgen. Voor paard en eigenaar kan een groot deel van het jaar hierdoor heel wat minder rooskleurig zijn. Door de hevige jeuk schuren veel paarden onophoudelijk en vaak tot bloedens toe met als gevolg geïrriteerde en verdikte plekken op de huid, met name tussen de manen en bij de staart. Ondanks allerlei pogingen om de verschijnselen tegen te gaan of de irritaties te verlichten vergaat menig paard en ruiter de lol in de zonnige zomermaanden. Vanaf het voorjaar tot diep in het najaar zijn de knutten, die deze allergie veroorzaken, actief.

De jeuk is seizoensgebonden en begint meestal bij de staart en/of manen. De eerste verschijnselen kunnen zich al in maart voordoen. Naast de meest voorkomende vorm van jeuk aan staart en manen is er nog een andere variant waarbij het paard veel jeuk heeft op de buiknaad (midline dermatitis genaamd). Combinaties zijn ook mogelijk. Het paard zal proberen de jeuk te verlichten en zal alle mogelijke dingen als drinkbak, voerbak, staldeur of tuinhek gebruiken om onophoudelijk tegen te schuren. Door het schuren zullen in eerste instantie de staart en manen afbreken, maar vaak schuurt het paard tot bloedens toe door en zullen er wonden ontstaan met een verdikte huid. Wanneer er geen objecten zijn om tegen te schuren dan kan het paard zichzelf ook gaan bijten of proberen door rollen of “buikschuiven” de jeuk te verminderen

Hoe kun je je paard met zomereczeem het best managen?

Zoals bij veel andere dingen geldt ook bij staart- en maneneczeem: voorkomen is beter dan genezen. De beste preventieve behandeling is het contact met de knutten zoveel mogelijk te vermijden:

Eczeemdeken
Door je paard helemaal in te pakken in een speciale eczeemdeken, waarbij de romp, hals, buik en staartwortel bedekt wordt, kun je het aantal beten van de knutten verminderen. Deze dekens zijn op dit moment waarschijnlijk de meest effectieve behandeling van SME. Het is belangrijk om al vroeg in het voorjaar, voordat de eerste knut gebeten heeft, begin maart, de deken op te doen. De deken heeft het meeste effect als deze continu gedragen wordt tot eind oktober. Sommige mensen zijn er op tegen of vinden het zielig om hun paard ook tijdens de warme dagen helemaal in te pakken, maar bedenk dat niets erger is dan jeuk! Goed om te vermelden is dat als het paard de deken op krijgt als hij al heftige jeuk heeft, de deken minder effect heeft en waarschijnlijk kapot geschuurd wordt. Overleg in jouw specifieke geval met de dierenarts hoe je het best kunt handelen.

Paard verplaatsen
Dit is wellicht een drastische maatregel, maar het is bekend dat paarden met SME die naar de zeekust verhuisden of naar een land met een kouder klimaat, geen of veel minder last hadden van hun eczeem.

Opstallen tijdens de schemer
De knutten zijn vooral actief in de schemer en bijten vooral rond dit tijdstip. Het kan helpen om je paard tijdens de zonsopgang en zonsondergang op stal te zetten. Deze maatregel is helaas niet altijd succesvol, knutten kunnen ook in de stallen bijten, maar is niet kostbaar en wellicht de moeite waard.

Open en winderige weide
Knutten gedijen het best in vochtige schaduwrijke plekken waar weinig tot geen wind staat. Ze vliegen minder tot niet op open, zonnige en winderige vlaktes.

Vliegwerende middelen
Een simpele anti vliegen- of dazenspray werkt onvoldoende, maar er zijn voor runderen geregistreerde vliegwerende middelen met pyrethroïden die bij het paard verlichting kunnen geven. Vraag ernaar bij je dierenarts.

Bron: Paardenarts